Welke uitgangspunten en kenmerken van de leeromgeving helpt mensen die Nederlands als tweede taal leren het best om te leren lezen, schrijven, spreken en luisteren op niveau 2F?

Het beheersen van een tweede taal hangt af van de verblijfsduur en de frequentie van het gebruiken en horen van deze nieuwe taal, van de beheersing van de moedertaal en van taalangst. De leeromgeving en goed gekozen lesactiviteiten kunnen leerresultaten van volwassen NT2-ers positief beïnvloeden. Het gaat om een goed gekwalificeerde docent, authentieke lesactiviteiten en teksten, deelnemers in tweetallen laten leren en hen ook te laten lezen in de moedertaal.

Gepubliceerd:

lezen

Het aanleren van een tweede taal is anders dan het leren van de moedertaal. Naast de beheersing van de moedertaal is de verblijfsduur in het land en de frequentie van het gebruiken en horen van die taal van invloed op het aanleren van een nieuwe taal. Verder kan taalangst (oftewel de angst om een tweede taal in een situatie te moeten spreken als men die nog niet volledig beheerst) het leren van een nieuwe taal belemmeren.

Een goed ingerichte leeromgeving kan ook een positieve invloed hebben op het aanleren van taalvaardigheden in de nieuwe taal. Het gaat om de volgende uitgangspunten en kenmerken.

Een goed gekwalificeerde docent

Leervorderingen van een volwassen deelnemer zijn groter als de docent gekwalificeerd is en goede vakdidactische kennis en vaardigheden heeft. De docent moet weten hoe je een deelnemer vloeiend leert spreken, de fonetiek (vorming en functie van spraakklanken) eigen laat maken, leert begrijpen en waarderen wat hij leest en hoe hij dit op andere teksten kan toepassen.

Een onderwijsstrategie die laveert tussen ‘balans en verscheidenheid’ levert het beste resultaat op, onder andere op het gebied van interactieve communicatie, grammatica en woordenschat. Deelnemers raken meer betrokken als docenten:

  • verschillende activiteiten aanbieden
  • een verscheidenheid aan materialen bieden
  • mogelijkheden geven om de spreekvaardigheid te oefenen
  • mogelijkheden geven om te focussen op nauwkeurigheid
  • lezen, schrijven, spreken en luisteren geïntegreerd aanbieden
  • balans en samenhang in de les creëren
  • de les koppelen aan een eerdere of een volgende les

Authentieke activiteiten en teksten

Ook de inzet van authentieke activiteiten en teksten is van belang. Als die goed aansluiten op het dagelijks leven, gaan deelnemers meer en op een hoger niveau lezen en schrijven.

Leren in tweetallen is beter dan ieder voor zich

Kijkend naar de werkvorm blijkt het werken in tweetallen bevorderend te zijn voor het aanleren van de nieuwe taal. Deelnemers die vaker in tweetallen en minder alleen in de klas werken blijken meer vooruitgang te boeken in leesvaardigheid.

Goede beheersing van de moedertaal helpt

Lezen in de moedertaal blijkt de leesvaardigheid in de tweede taal positief te beïnvloeden vanwege de transfer. Als de deelnemer niet leest in de moedertaal, hoeft dat overigens geen belemmering te zijn voor het lezen in de tweede taal.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Maurice de Greef (Kennismakelaar Kennisrotonde).


Ga je het antwoord gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van het antwoord?

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Gerelateerde vragen

    Geactualiseerd: 28 december 2023

    Anderstalige volwassenen leren een tweede taal beter als zij zowel binnen als buiten de les actief zijn met die taal. Om de motivatie voor het leren buiten de les te versterken is het belangrijk dat docenten inspelen op de interesses en ervaringen van hun cursisten. Daarnaast moet de lesstof goed aansluiten op realistische situaties. Docenten kunnen hen ook stimuleren door te zorgen voor een positieve leerervaring en hen wijzen op plekken buiten de les (zoals een taalcafé) waar ze kunnen oefenen.

    Lees meer

    Geactualiseerd: 10 januari 2024

    Om de spreekvaardigheid van volwassen NT2-leerders te meten, is een brede toetsinhoud nodig, die aansluit bij concrete taalsituaties. Mogelijke toetsvormen zijn de kandidaat-examinator toets, de toets in tweetallen en de groepstoets. De laatste twee lijken iets geschikter te zijn voor het toetsen van mondelinge bekwaamheid, omdat er meer ruimte is voor interactie. Getrainde beoordelaars moeten die toetsen afnemen.

    Lees meer

    Geactualiseerd: 10 januari 2024

    Door de grote verscheidenheid aan leerdoelen in de volwasseneneducatie kan differentiatie bijdragen aan een hoger leerrendement. Vooral voor taal- en rekentrajecten lijken een sterke directe instructie en variatie in leermiddelen succesvolle manieren van differentiatie. De rol van de docent als expert en mentor blijft hierbij essentieel. Deelnemers zijn tevredener als ze aan een gelijkwaardige docent gekoppeld zijn. Dus een goede afstemming tussen docent en deelnemer helpt om de individuele leerdoelen te behalen.

    Lees meer