Scholen in het primair onderwijs mogen een vrijwillige bijdrage vragen aan de ouders van hun leerlingen. Deze vrijwillige ouderbijdrage gebruiken scholen meestal om extra-curriculaire activiteiten als vieringen en uitstapjes te financieren.
Nieuwe regels over ouderbijdrage zorgen voor meer duidelijkheid
In het recente verleden was er veel te doen over de vrijwillige ouderbijdrage. Zo was niet duidelijk waarvoor basisscholen deze bijdragen mochten inzetten. En maakten scholen de ouders onvoldoende duidelijk dat de bijdrage vrijwillig is. Het kwam voor dat leerlingen werden uitgesloten van deelname aan de extra activiteiten, als hun ouders geen bijdrage betaalden. Om meer duidelijkheid te scheppen over wat wel en niet mag, heeft de minister van OCW de regels de afgelopen jaren stapje voor stapje aangescherpt.
De vrijwillige ouderbijdrage ligt tegen de vijftig euro
Gemiddeld ligt de gevraagde ouderbijdrage in het basisonderwijs net onder de vijftig euro. Een minderheid van de scholen (15 tot 25 procent) vraagt een hoger bedrag. Het percentage ouders dat de vrijwillige ouderbijdrage betaalt, is lager bij scholen met een hoge achterstandsscore.
Vrijwel alle scholen die een vrijwillige ouderbijdrage vragen, benutten deze voor vieringen. Voorbeelden hiervan zijn Sinterklaas, Kerst, Pasen, het Suikerfeest en zomerfeesten. Een aanzienlijk deel van de scholen gebruikt de middelen ook om buitenschoolse activiteiten als schoolreisjes, schoolkampen, excursies en schoolzwemmen te financieren. De scholen besteden de middelen conform de regelgeving.
Sinds augustus 2021 is wettelijk vastgelegd dat scholen leerlingen niet mogen uitsluiten van extra activiteiten als hun ouders de ouderbijdrage niet betalen. Ook kunnen scholen niet langer een kosteloos alternatief aanbieden aan deze leerlingen. Voor een kwart van de basisscholen was de wetswijziging volgens de schoolleider aanleiding om het aanbod te verkleinen of zelfs af te schaffen. Scholen met veel achterstandsleerlingen hebben vaker gesneden in het aanbod dan andere scholen. Indien mogelijk vullen scholen het budget aan met bijdragen van het schoolbestuur, het schoolfonds, subsidieregelingen en (sponsor)acties. Er zijn geen bronnen gevonden die duidelijk maken wat scholen gaan doen als ze de vrijwillige ouderbijdrage helemaal afschaffen.
Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Jacob van der Wel (kennismakelaar Kennisrotonde).
