Welke kenmerken van het lettertype op een digibord zorgen voor betere leesprestaties van leerlingen met dyslexie in het primair onderwijs?

Voor jonge lezers zijn grote letters prettiger. Verder zijn voldoende afstand tussen de letters en een hoog contrast tussen letter en achtergrond van belang. Dit maakt het lezen makkelijker voor alle leerlingen, of ze nu dyslectisch zijn of niet. Verschillen tussen de meeste lettertypes zijn verwaarloosbaar. Speciale dyslexie-lettertypes zijn niet effectiever. Het is aan te bevelen standaard lettertypes te gebruiken in hun standaardinstelling. Of het lezen van een digibord verschilt van lezen van papier, is niet bekend.

Gepubliceerd:

lettertype

De meeste scholen gebruiken een digibord. Vaak kan de leerkracht de weergave van de tekst aanpassen. Afhankelijk van de software is er variatie mogelijk in onder meer lettertype, lettergrootte, afstand tussen de letters, kleur van de letters en achtergrond. Vooral voor zwakke lezers of leerlingen met dyslexie is het belangrijk dat de tekst op een digibord goed leesbaar is.

Lettergrootte

Beginnende en zwakke lezers vinden het makkelijker om grote letters te lezen. Voorleesboeken of boeken voor jongere lezers gebruiken ook vaak grotere letters. Naarmate lezers ouder worden, zijn grotere letters niet meer nodig. Bij leerlingen van 10 รก 11 jaar gaat het leesbegrip zelfs vooruit als de letters kleiner zijn. Voor deze leerlingen is lezen een meer geautomatiseerd proces. Om de kleinere letters te lezen, moeten de leerlingen zich meer concentreren, waardoor ze beter onthouden wat ze lezen.

Afstand tussen letters

Voldoende afstand tussen de letters vergemakkelijkt het lezen. Als letters te dicht op elkaar staan, is het moeilijker om woorden te herkennen en lezen leerlingen minder vloeiend. Leerlingen met en zonder dyslexie lezen teksten met genoeg afstand tussen de letters vaak makkelijker en sneller. Echter, een te grote afstand tussen de letters bemoeilijkt het lezen juist weer.

Kleur en contrast

Kleuren hebben weinig invloed op de leesbaarheid. Ook leerlingen met dyslexie lezen niet beter of slechter bij bepaalde kleuren of kleurcombinaties. Wat wel uitmaakt voor de leesbaarheid is het contrast. Een hoog contrast tussen de achtergrond en de letter zorgt voor betere leesprestaties. Dit betekent dat de standaardinstelling van zwarte of donkere letters op een witte achtergrond (of andersom) vaak het beste leesbaar is. Dit geldt voor zowel leerlingen met als zonder dyslexie.

Lettertypes

Verschillen tussen lettertypes zijn verwaarloosbaar. De meest gangbare lettertypes zijn ongeveer even leesbaar. Wel hebben mensen voor het lezen van een scherm vaak een voorkeur voor schreefloze lettertypes. Voor dyslectische leerlingen is er echter geen verschil in leesprestaties voor lettertypes met of zonder schreef.

Er zijn speciale lettertypes ontwikkeld voor dyslectici, zoals Dyslexia. Hiervan zijn de letters zo ontworpen dat ze duidelijk van elkaar te onderscheiden zijn. Voor de leesbaarheid maakt dit echter niet uit. Eventuele voordelen van Dyslexia zitten niet in het ontwerp van de letters, maar in de afstand tussen de letters.

Lezen van een digibord of van papier

Of de aanbevelingen voor lezen op papier ook opgaan voor lezen van een digibord in de klas, is niet onderzocht. Wel is bekend dat het voor leesprestaties over het algemeen weinig uitmaakt of letters worden gelezen van een scherm of van papier.

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Alexander Krepel (kennismakelaar Kennisrotonde). Hij heeft hiertoe Madelon van den Boer geconsulteerd.


Ga je het antwoord gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van het antwoord?

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Gerelateerde vragen

    Goed leermateriaal ondersteunt het leren en oogt aantrekkelijk. Digitaal leermateriaal spreekt meerdere zintuigen tegelijkertijd aan. Visuele elementen zijn beeld en tekst, auditieve elementen geluid en gesproken tekst. Algemeen geldt dat het directe leereffect op de korte termijn sterker wordt bij het combineren van beeld en gesproken tekst. Er zijn aanwijzingen dat voor leren op de lange termijn de combinatie van beeld met geschreven tekst effectiever is. Specifiek onderzoek over educatief beeldmateriaal voor taalzwakke mbo-ers, ontbreekt.

    Lees meer