Volgens de Stichting Lezen en Schrijven zijn ongeveer 333.000 ouders met minderjarige kinderen laaggeletterd. Gemeenten vinden het lastig om deze groep te bereiken.
Doelgroep specificeren en in beeld brengen
Uit onderzoeksliteratuur is een aantal algemene principes te halen die bijdragen aan het bereiken van laaggeletterden. Een aanwijzing is dat de doelgroep specificeren kan helpen. Het opstellen van zogeheten persona’s of profielen is een geschikt hulpmiddel om contact te leggen met Nederlandssprekende laaggeletterden. In deze profielen worden kenmerken, drijfveren en mogelijke leerbehoeftes van verschillende doelgroepen beschreven. Een andere manier om de doelgroep in beeld te brengen is Basisvaardigheden In Zicht, een dashboard dat inzicht geeft in het percentage laaggeletterden per doelgroep in een gemeente of arbeidsmarktregio.
Samenwerking tussen organisaties
Behalve kennis uitwisselen en geldstromen efficiënt benutten, kunnen organisaties en instanties die contact hebben met burgers hun krachten bundelen en zo hun bereik vergroten. Professionals die werken bij gemeenten, op scholen, in de kinderopvang, bibliotheken en gezondheidszorg zien veel mensen. Zij kunnen vanuit hun expertise laaggeletterdheid signaleren en deelname aan trainingsaanbod stimuleren. Buurthuizen en sport- of muziekclubs hebben direct contact met laaggeletterden. Positieve ervaringen met (contactpersonen van) organisaties kunnen voor laaggeletterden de drempel verlagen om mee te doen met taalactiviteiten.
Aanbod op leerwensen doelgroep laten aansluiten
Wanneer het aanbod aan taalactiviteiten aansluit bij de leerwensen en interesses van laaggeletterden, draagt dit bij aan de motivatie om deel te nemen aan activiteiten. De leerwens zal in veel gevallen niet specifiek 'het verbeteren van taalvaardigheden' zijn, maar bijvoorbeeld de wens om hun kind te kunnen helpen bij schoolwerk. Het aanbod moet daar dan dus bij aansluiten.
Rekening houden met praktische belemmeringen
Passend aanbod houdt ook passende materialen in en aansluiting qua locatie, tijd en geld. Praktische belemmeringen zoals lange reistijd, gebrek aan tijd of beperkte financiële mogelijkheden kunnen ervoor zorgen dat laaggeletterden niet deelnemen aan taalactiviteiten. Ook kan het een belemmering zijn als iemand in het verleden negatieve ervaringen heeft gehad met leren. Een laagdrempelig en flexibel aanbod kan deze belemmeringen verminderen of wegnemen.
Duidelijke, laagdrempelige communicatie
Vier aspecten beïnvloeden de effectiviteit van communicatie: de zender, de ontvanger, het medium en het bericht.
Een tussenpersoon is een effectieve zender om laaggeletterden te bereiken, omdat deze fungeert als brug tussen de aanbieder van de activiteiten en de ontvanger. Deze professional, vrijwilliger of andere (laaggeletterde) ouder – heeft persoonlijk en positief contact met de laaggeletterde. Een tussenpersoon kan laaggeletterden inspireren om deel te nemen aan activiteiten door erover te vertellen en realistische verwachtingen te scheppen. Mond-tot-mondreclame blijkt doeltreffend als medium om laaggeletterden te bereiken. Het bericht moet kort en eenvoudig zijn. Het doeltreffendst is als de behoeftes van de ontvanger aangesproken worden en er passend aanbod is dat daarop aansluit.
Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Merel Wolf en Ellen van Drie (kennismakelaars Kennisrotonde).
