Excellentieprogramma’s zouden in het algemeen aandacht moeten schenken aan innovatief handelen, goed kunnen communiceren en persoonlijke leiderschapscompetenties. Verder zouden studenten moeten leren te kijken met een brede blik, empathisch te zijn, zelfreflectie te hebben en kritisch te kunnen denken. Daarnaast zijn er per beroepsgroep beroepsspecifieke karakteristieken die het werkveld als passend bij een excellente professional beschouwt.
De prestaties van leerlingen op categoriale gymnasia verschillen niet veel van die van vwo-leerlingen op scholengemeenschappen, zo blijkt uit een recente analyse. De gymnasiasten doen het over de hele linie zowel op het schoolexamen (SE) als op het centraal eindexamen (CE) een fractie beter. Het verschil tussen de SE- en CE-cijfers is ook ietsje kleiner op de categoriale gymnasia.
Bewijs voor effectiviteit of ineffectiviteit van de inzet van leervoorkeuren op leerresultaten ontbreekt. Op basis van kennis over het toepassen van de theorie van leerstijlen lijkt het voor het leerrendement niet zinvol om onderwijsaanbod aan te passen aan leervoorkeuren. Mogelijk is er wel een belangrijke relatie tussen voorkennis en leervoorkeuren.
Teacher leaders kunnen een professionele groei bij collega-docenten stimuleren. Voorwaarden zijn wel dat collega-docenten de teacher leaders accepteren in hun rol en hen zien als hardwerkend. Verder is het belangrijk dat teacher leaders hun innovatiegerichte inzet voor de school uitvoeren naast hun taak als leraar. Ook moeten ze geregeld input vragen aan hun collega-docenten. Het is niet bekend of dezelfde voorwaarden gelden voor professionele ontwikkeling in een digitale leeromgeving, of dat er aanvullende voorwaarden zijn.
Het onderscheiden en herkennen van klanken is een voorwaarde voor het begrijpen van een boodschap. Of het zinvol is eerst het auditieve geheugen van kleuters te trainen en daarna pas te werken aan de ontwikkeling van hun kritische luistervaardigheid is niet aan te geven. Er lijkt eerder sprake van een samenhang. Gelijktijdig aandacht besteden aan auditieve vaardigheden en fonologisch bewustzijn en aan kritisch en begrijpend luisteren lijkt dan aan te raden.
Geactualiseerd: 27 maart 2023
Het is vooral belangrijk dat leerlingen de mogelijkheid krijgen om klokkijken te oefenen. Onderzoek geeft echter geen uitsluitsel over welke volgorde of welk programma het beste werkt bij het leren klokkijken.
Leesmotivatie is een belangrijke voorspeller van leesgedrag en van leesprestaties. Op theorie gestoelde programma’s voor leesmotivatie dragen bij aan de motivatie van leerlingen en aan hun vaardigheid in begrijpend lezen. Het effectiefst zijn programma’s die nadruk leggen op redenen om te lezen, in combinatie met het bevorderen van zelfvertrouwen. Ook het wekken van persoonlijke interesse, aandacht voor de autonomie van de leerling en het stimuleren van samenwerking vergroten het plezier in lezen.
Geactualiseerd: 10 januari 2024
Leren dat recht doet aan hun behoeften en mogelijkheden, kan leerlingen met een licht verstandelijke beperking eigenaar maken van hun leerproces. De docent bekijkt samen met de leerling wat de meerwaarde van het leren voor zijn leef- en werksituatie is en welke persoonlijke doelen hij dan kan bereiken. Door coöperatief leren behalen leerlingen met een licht verstandelijke beperking zowel op sociaal als op cognitief gebied winst.
Verschillende partijen in het onderwijs nemen maatregelen om het lerarentekort in het po en vo aan te pakken. Vaak is echter niet hard te maken of deze maatregelen ook echt werken. Dat komt onder andere doordat het niet eenvoudig is om effecten aan te tonen. In het algemeen geldt dat maatregelen het meest effectief zijn als ze onderdeel zijn van een bredere strategie en niet op zichzelf staan. Financiële prikkels kunnen helpen, hoewel onderzoek een grote variatie laat zien in de effectiviteit van dit soort maatregelen. Ook klassenvergroting kan bijdragen aan terugdringen van het lerarentekort. Maar dit brengt het risico met zich mee dat het negatief uitpakt voor de leerprestaties van leerlingen en het werkplezier van leraren.
Verschillende arbeidsmarktsectoren hechten steeds meer belang aan interdisciplinair samenwerken. Opleidingen in het beroepsonderwijs lijken daar gericht aan te kunnen bijdragen, maar bewijzen voor positieve effecten ontbreken. Interdisciplinair opleiden vraagt een specifieke en weloverwogen inrichting van het onderwijs, wat weer de nodige eisen stelt aan docenten en management.