Om de taalvaardigheid van leerlingen te verbeteren, is het voorlezen van teksten in de te leren vreemde taal een beproefde methode. Daarbij lezen de leerlingen de tekst in stilte mee. Het is een instructieve manier van lesgeven. De docent kan interactieve elementen toevoegen, zoals vragen stellen en opmerkingen maken. Daarmee wordt de betrokkenheid van leerlingen vergroot.
Voorlezen bevordert tekstbegrip bij beginnende tweede taalleerders
Vooral beginnende tweede taalleerders hebben baat bij voorlezen van teksten. Hun woordenschat in de nieuwe taal is beperkt en ze hebben nog geen woordbeeld ontwikkeld. Hierdoor lezen zij langzamer dan gevorderde taalleerders. Zij lezen vaak woord voor woord, zonder de woordgroepen te herkennen waaruit de zinnen zijn opgebouwd. Een docent die voorleest, brengt door intonatie, pauzes en klemtoon structuur aan in de zinnen en tekst. Dit helpt de leerling bij het tekstbegrip. Doordat de tekst makkelijker toegankelijk wordt, bevordert het voorlezen het leesplezier en het zelfvertrouwen van de leerlingen. Daarnaast horen leerlingen hoe woorden worden uitgesproken.
Het effect van voorlezen op tekstbegrip bij gevorderde taalleerders is minder eenduidig. Het blijkt dat het voor het globale begrip niet uitmaakt of de docent een tekst voorleest of dat leerlingen stil lezen. Wanneer er echter een beroep wordt gedaan op gedetailleerder tekstbegrip, halen leerlingen die zelf lezen hogere scores. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat leerlingen bij voorlezen niet terug kunnen gaan naar eerdere passages in de tekst, terwijl herlezen een zinvolle leesstrategie is om de zin of tekst beter te begrijpen. Ook kunnen ze bij voorlezen niet zelf kiezen hoeveel aandacht ze aan ieder tekstdeel besteden voor een goed begrip. Voorlezen ondersteunt dus de ontwikkeling van leesstrategieën niet.
Voorlezen heeft positief effect op aantal taalvaardigheden
Bij voorlezen leert een leerling de juiste verklanking die bij een specifieke schrijfwijze hoort. Verder heeft voorlezen een positief effect op simpele leesprocessen zoals woordherkenning, en versterkt het de ontwikkeling van zogeheten prosodische taalaspecten. Daaronder vallen ritme, klemtoon, intonatie en toonhoogte. Het voorlezen werkt bevorderend voor het onthouden van nieuwe informatie en zorgt ervoor dat leerlingen bewuster worden van de moderne vreemde taal.
Langere teksten van verschillende genres genieten de voorkeur
Langere, coherente teksten, waarbij prosodische aspecten een rol gaan spelen, zijn geschikt om leerlingen bewust te maken van de vreemde taal. Daarnaast zou het voorlezen van langere teksten natuurlijker overkomen dan korte teksten. Het geniet de voorkeur om teksten van verschillende genres te gebruiken, zodat leerlingen bewust worden van de diversiteit van het spreken.
Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Leonie Brummer (antwoordspecialist) en Georgia Vasilaras (kennismakelaar Kennisrotonde)
