Ongeveer de helft van de docenten schat dat het aantal toetsen voor een leerling tussen de vijftig en honderd per jaar ligt. Rond de dertig procent denkt dat het er minder dan vijftig zijn en ongeveer twintig procent meer dan honderd. De meerderheid van de docenten vindt het aantal toetsen te hoog. Toch denken de meesten dat het onderwijs niet zonder kan.
School als bron van stress
Jongeren ervaren school als hun grootste bron van stress. Ze geven zelf aan dat de druk van schoolwerk vooral veroorzaakt wordt door toetsen, cijfers en huiswerk. Daarbij gaat het om de omvang van het huiswerk, het aantal toetsen en de planning. Wanneer toetsen en deadlines samenvallen, dan zorgt dit voor een verhoogde druk. Jongeren die stress en een hoge werkdruk ervaren, hebben vaker slechte schoolprestaties, slaapproblemen en psychische problemen. Bovendien scoren jongeren met veel stress minder hoog op levensgeluk.
Geen verband tussen aantal toetsen en toetsdruk
De meeste leerlingen en docenten roepen op het aantal toetsen te reduceren om de toetsdruk te verlagen. Het schaarse onderzoek naar toetsfrequentie in het voortgezet onderwijs laat echter geen verband zien tussen het aantal toetsen en de ervaren stress of toetsangst. Op scholen die minimaal één keer per maand toetsen, ervaren de leerlingen evenveel toetsdruk als op scholen die minder dan die ene keer per maand toetsen.
Waarschijnlijk spelen individuele factoren en leerlingkenmerken een grotere rol in de ervaren toetsdruk dan school- en klaskenmerken. Zo ondervinden havo- en vwo-leerlingen meer druk van school dan leerlingen op het vmbo. En ervaren leerlingen met een westerse migratieachtergrond een hogere druk dan leerlingen met een niet-westerse of zonder migratieachtergrond. Meisjes voelen over het algemeen meer druk van school dan jongens. Meisjes maken zich ook vaker druk om toetsen dan jongens, zelfs als ze goed zijn voorbereid.
Toch spelen ook schoolfactoren een rol in de ervaren druk
Hoewel de ervaren toetsdruk meer afhankelijk lijkt van individuele factoren als geslacht en migratieachtergrond, zijn er wel degelijk schoolkenmerken die deze druk kunnen versterken of verlagen. Leerlingen ervaren meer druk op scholen waar excelleren centraal staat. Bovendien ligt de schooldruk hoger op scholen die qua prestaties tot de beste tien procent van hun land horen. Ook wanneer docenten constant benadrukken dat cijfers zwaar meetellen en dat de leerlingen heel hard moeten leren omdat het anders niet goedkomt, zorgen voor extra druk en stress bij leerlingen.
Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Surya Carrilho (antwoordspecialist) en Sjerp van der Ploeg (kennismakelaar Kennisrotonde).
