Dit is de tekst: Dit antwoord is geschreven voor 2020. Benieuwd naar de nieuwste inzichten? Stel de vraag opnieuw via Stel je vraag.
Betrokkenheid van ouders bij het onderwijs van hun kind is essentieel. Het gaat dan vooral om betrokkenheid thuis en onderwijsondersteunend gedrag van ouders. Gesprekken van leraren met ouders over de ondersteuning van hun kind zijn dan ook belangrijk. Leraren blijken echter nogal eens stress te ervaren bij het voeren van die gesprekken. Zij gebruiken de gesprekken dan vooral om informatie te geven en niet om informatie uit te wisselen. Om gesprekken met ouders goed te kunnen voeren, zodat er echt een dialoog ontstaat, hebben leraren ondersteuning nodig van onder anderen de directie.
Bevorderen van de kwaliteit van oudergesprekken
Niet de hoeveelheid contact tussen leraren en ouders leidt tot een goede relatie, maar de kwaliteit van het contact en de manier waarop zij die gesprekken voeren. Subtiele componenten, zoals de toon, ervaren steun, verwachtingen ten opzichte van het kind, vertrouwen en begrip voor het verhaal van ouders, doen er meer toe.
De houding van de leraar tegenover ouders en ouderbetrokkenheid blijkt bepalend voor de kwaliteit van de relatie tussen leraren en ouders. Voorwaarden om die relatie te verbeteren zijn respect voor de verschillende perspectieven en expertise van leraren en ouders. Gesprekken plannen en voorbereiden, en daarop reflecteren en feedback vragen, draagt bij aan een betere dialoog.
Inbreng en afstemming realiseren
Er is tijd en ruimte nodig in het gesprek voor inbreng van alle betrokkenen en om die inbreng af te stemmen. Betrokkenen moeten zich ook vrij voelen om hun opvattingen naar voren te brengen. Dat betekent dat de leraar de ouders vraagt wat volgens hen belangrijk is in de schoolse ontwikkeling van hun kind en met hen bespreekt op welke manier zij hun kind thuis het beste kunnen ondersteunen. De school schept de voorwaarden daarvoor. Daarnaast is de leraar duidelijk over de eigen rol en de doelen in de klas.
Ouderbeleid en educatief partnerschap
Voorwaarde voor een goede samenwerking tussen school en ouders is dat afspraken, procedures, overlegstructuren en verantwoordelijkheden duidelijk zijn. Dit vereist van scholen dat zij hun verwachtingen helder communiceren. Dat betekent dat ouders goed weten wanneer en op welke manier er contact is of kan zijn en dat zij effectieve informatie krijgen.
Om succesvol te functioneren als educatief partner is het belangrijk dat leraren positief en onbevooroordeeld staan tegenover de betrokkenheid van ouders bij school en bij het kind thuis. Ook is het essentieel dat zij oog hebben voor verschillen tussen ouders en dat zij beschikken over gespreksvaardigheden. Het is daarbij handig om expliciet aandacht te besteden aan de dialoog met ouders en daarop te reflecteren en feedback te geven. Aandacht voor de ontwikkeling van die vaardigheden is met name belangrijk voor startende leraren.
Partnerschap
Het is belangrijk om als school en als team expliciet te maken wat mogelijk en wenselijk is in het informele en formele contact tussen leraren en ouders, en wat hun posities zijn. Ouders en leraren – vanuit hun eigen rollen en expertise – beslissen in dialoog met elkaar wat goed is voor de ontwikkeling van het kind. De onderwijskundige taak van de school, de afwegingen die in dat kader worden gemaakt en een goede afstemming daarover met ouders hebben hierbij prioriteit.
Meer weten?
Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.
Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Geke Klapwijk (antwoordspecialist) en Edith van Eck (kennismakelaar Kennisrotonde).
