Behalen leerlingen betere resultaten als je rekenstof geclusterd of juist verspreid over een schooljaar aanbiedt?

Leerlingen leren reken-wiskundestof beter wanneer zij deze verspreid over de tijd oefenen en herhalen, dan wanneer alle oefening en herhaling in één aaneengesloten periode plaatsvindt. Gespreid oefenen betekent bijvoorbeeld dat leerlingen twaalf oefeningen met tussenpozen over drie weken maken, in plaats van twaalf oefeningen in één week. Het verschil in leerprestaties tussen gespreid en geclusterd oefenen is klein tot middelgroot. Dit betekent dat leerlingen beter presteren met gespreid oefenen, maar in beperkte mate (Codding et al., 2021; Codding, R. S., Volpe, R. J., Martin, R. J., & Krebs, G. (2019). Enhancing mathematics fluency: Comparing the spacing of practice sessions with the number of opportunities to respond. School Psychology Review, 48(1), 88–97. https://doi.org/10.17105/SPR-2018-0010.V48-1
 Murray et al., 2025) Murray, E., Horner, A. J., & Göbel, S. M. (2025). [A meta-analytic review of the effectiveness of spacing and retrieval practice for mathematics learning.]Educational Psychology Review 37, 75.
. De voordelen van gespreid oefenen gelden voor leerlingen in zowel het basisonderwijs als het voortgezet onderwijs en bij verschillende reken-wiskundedomeinen (Carpenter et al., 2022; Carpenter, S. K., Pan, S. C., & Butler, A. C. (2022). The science of effective learning with spacing and retrieval practice. Nature Reviews Psychology, 1, 496–511.
 Murray et al., 2025) Murray, E., Horner, A. J., & Göbel, S. M. (2025). [A meta-analytic review of the effectiveness of spacing and retrieval practice for mathematics learning.]Educational Psychology Review 37, 75.
.

Regelmatig terughalen helpt leerlingen rekenkennis onthouden

Leerlingen onthouden rekenstof beter wanneer zij deze regelmatig opnieuw oefenen en uit hun geheugen ophalen. Als je eerder geleerde stof op verschillende momenten herhaalt, kunnen leerlingen deze kennis later makkelijker terughalen en toepassen dan als je dit op één moment met hen oefent. Wanneer leerlingen na enkele dagen bijvoorbeeld opnieuw oefenen met klokkijken activeren zij weer de benodigde kennis. Dit kost meer moeite dan wanneer zij alleen direct na de instructie oefenen, maar juist die inspanning versterkt het leren. Er is echter geen vast schema dat voor alle leerlingen en rekenonderwerpen het beste werkt. Onderzoek laat positieve effecten zien wanneer oefenmomenten bijvoorbeeld één tot zeven dagen uit elkaar liggen, maar ook wanneer rekenstof over meerdere weken wordt verspreid. Hoe groot de tussenpoos kan zijn, hangt mede af van hoe goed leerlingen de stof al beheersen. Bij nieuwe stof zijn kortere tussenpozen belangrijker, omdat leerlingen de stof anders kunnen vergeten. Als leerlingen de stof goed beheersen, kun je de tussenpozen langer maken (Carpenter et al., 2022) Carpenter, S. K., Pan, S. C., & Butler, A. C. (2022). The science of effective learning with spacing and retrieval practice. Nature Reviews Psychology, 1, 496–511.
. 

Hoewel het duidelijk is dat leerlingen beter leren wanneer je rekenstof gespreid met hen oefent over een bepaalde periode, is het nog onduidelijk hoe je het oefenen van rekenkennis en -vaardigheden het beste over een schooljaar verdeelt. Er is geen onderzoek dat laat zien hoe vaak en op welke momenten je verschillende rekenonderwerpen opnieuw aanbiedt. Ook is nog niet onderzocht of een bepaalde verdeling van rekenstof over het schooljaar effectiever is dan een andere. 

Kennismakelaars: Sanne Kruijer en Anne Luc van der Vegt.

 Update door: Eveline Schoevers (Kennismakelaar).

Referentie: Kennisrotonde. (2026). Behalen leerlingen betere resultaten als rekenstof geclusterd of verspreid over een schooljaar worden aangeboden? (KR023).