Er is een positieve samenhang tussen de veerkracht van leerlingen en hoe veilig ze zich voelen op school. Maar het is niet duidelijk hoe de relatie precies in elkaar zit. Zorgt veerkracht voor een groter veiligheidsgevoel op school, of andersom?
Om leerlingen meetconcepten – zoals omtrek, oppervlakte en volume – te laten begrijpen, richt de leerkracht de instructie op de verschillende aspecten van meten en de verbanden daartussen. Ook door berekeningen hiervoor visueel en tastbaar te maken, begrijpen leerlingen deze abstracte concepten beter. Begrip kun je ook vergroten door leerlingen hun denkprocessen te laten verwoorden. Dit kan door open vragen te stellen en door samen misconcepties te bespreken. Om rekenkennis te laten beklijven, zijn regelmatige herhaling, en afwisselende en gespreide oefening belangrijk.
Stillezen in de klas kan bijdragen aan technische leesvaardigheid, een positieve leeshouding en meer lezen in de vrije tijd. Deze drie aspecten hangen onderling samen, aan te duiden als de positieve leesspiraal. De bewijzen voor een bijdrage van stillezen aan een van de elementen in deze leesspiraal zijn niet heel sterk. De resultaten van stillezen hangen voor een belangrijk deel af van de wijze waarop stillezen wordt uitgevoerd en van de mate waarin leerkrachten rekening houden met interesses en technische leesvaardigheden van individuele leerlingen.
Om getalbegrip van leerlingen in de bovenbouw van het basisonderwijs te bevorderen is het effectief om gebruik te maken van concreet materiaal. Daarnaast is het effectief om leerlingen alle denkhandelingen te laten verwoorden. Leerkrachten kunnen hen helpen om relaties te leggen tussen handelingsniveaus. Bij instructie is het effectief als de leerkracht aspecten van getalbegrip benadrukt. Ook doen leerkrachten er goed aan de instructie te laten aansluiten bij de voorkennis van leerlingen en onderwijsinhoud aan te bieden in voor leerlingen betekenisvolle situaties.
Goed klassenmanagement in het basisonderwijs is essentieel voor een veilige en rustige leeromgeving. Belangrijke onderdelen van klassenmanagement zijn regels en routines, en een duidelijke inrichting van het klaslokaal. Dat helpt om leerlingen kalm en zelfstandig aan het werk te laten gaan. Mogelijk geldt dit ook voor de start van de dag. Er is echter geen onderzoek beschikbaar over effectieve manieren waarop leerkrachten de schooldag kunnen opstarten, zodat kleuters rustig en zelfstandig aan het werk gaan.
In het regulier onderwijs is het raadzaam met maximaal drie niveaugroepen te werken. Dat is in het speciaal basisonderwijs een uitdaging, want daar zijn de verschillen tussen leerlingen vaak fors. Een flexibele benadering, waarbij de leerkracht regelmatig de groepssamenstelling herziet op basis van de individuele ontwikkeling van de leerlingen, is effectief. Als sbo-scholen gerichte extra ondersteuning in het leesonderwijs willen geven, moet er eerst goed zicht zijn op de aard van de leerachterstand of de leesproblemen. Voor het rekenonderwijs geldt in grote lijnen hetzelfde, al is dat niet in het speciaal basisonderwijs onderzocht.
Geactualiseerd: 19 januari 2025
Er is weinig bekend over de effecten van herkansingen op het leergedrag en de leerresultaten in het voortgezet onderwijs. Onderzoek in het hoger onderwijs wijst uit dat studenten afzonderlijke toetsen minder goed voorbereiden als er veel herkansingsmogelijkheden zijn, maar ook dat de kans toeneemt dat ze een toets uiteindelijk met een voldoende afsluiten. Het moment van herkansen, de voorwaarden en de manier waarop ze meetellen voor het eindcijfer zijn daarop van invloed. Omdat deze effecten verschillen per student, is het lastig om algemene uitspraken te doen.