Er zijn enkele aanwijzingen dat een ouderbuddy het contact tussen ouders en school en ouderparticipatie kan verbeteren, maar het onderzoek hiernaar is beperkt en niet heel sterk.
Gepubliceerd:
Een ouderbuddy is een ervaringsdeskundige ouder die vrijwillig een andere ouder of een ouderpaar helpt bij problemen rond het onderwijs van het kind. Bijvoorbeeld wanneer een ouder vastloopt in het contact met school of bij een taal- of cultuurbarrière
Akue-Dovi, J. A., Feld, I., Gerick, J., Van Riel, H., & Vaccaro, E. (2021). Schule für Eltern öffnen – das Projekt SchulMentoren in Hamburg. DDS – Die Deutsche Schule, 113, 325–330.
Dekker, W., & Aanen, E. (2022). Buddy draagt bij aan goede samenwerking met school: Onderzoek naar de meerwaarde van een buddysysteem voor ouders van een kind met een ontwikkelingsopgave. Christelijke Hogeschool Ede, Oudervereniging Balans.
Een ouderbuddy is een vertrouwd aanspreekpunt, denkt mee en geeft emotionele steun, bijvoorbeeld door goed te luisteren. Doordat ouderbuddy’s soms meerdere talen spreken, kunnen ze ouders met een andere moedertaal helpen om informatie van school te begrijpen. Ook kan een ouderbuddy uitleggen welke hulp beschikbaar is en ouders doorverwijzen naar de juiste organisatie of contactpersoon.
Ouderbetrokkenheid kent grofweg drie verschillende vormen: contact tussen ouders en school, ouderparticipatie en thuisbetrokkenheid. Contact tussen ouders en school gaat over wederzijdse communicatie en afstemming. Van ouderparticipatie is sprake wanneer ouders deelnemen aan activiteiten op school. Thuisbetrokkenheid gaat over gunstige leeromstandigheden thuis en kinderen thuis helpen bij leertaken
Lüsse, M., Walraven, G., & De La Rie, S. (2012). Literatuurverkenning ouderbetrokkenheid. Hogeschool Rotterdam.
Er is weinig onderzoek gedaan naar de inzet van ouderbuddy’s in het onderwijs. Daardoor weten we ook weinig over het effect op ouderbetrokkenheid. De beschikbare studies zijn kleinschalig, gebaseerd op zelfrapportages en/of beschrijvend
Akue-Dovi, J. A., Feld, I., Gerick, J., Van Riel, H., & Vaccaro, E. (2021). Schule für Eltern öffnen – das Projekt SchulMentoren in Hamburg. DDS – Die Deutsche Schule, 113, 325–330.
Dekker, W., & Aanen, E. (2022). Buddy draagt bij aan goede samenwerking met school: Onderzoek naar de meerwaarde van een buddysysteem voor ouders van een kind met een ontwikkelingsopgave. Christelijke Hogeschool Ede, Oudervereniging Balans.
Op basis daarvan kunnen we geen harde uitspraken doen over effectiviteit.
Ouderbuddy kan mogelijk helpen bij het contact tussen ouders en school
Er zijn voorzichtige aanwijzingen dat ouderbuddy’s kunnen helpen om het contact tussen ouders en school te verbeteren. Zowel ouders als scholen ervaren positieve veranderingen in de communicatie en afstemming
Akue-Dovi, J. A., Feld, I., Gerick, J., Van Riel, H., & Vaccaro, E. (2021). Schule für Eltern öffnen – das Projekt SchulMentoren in Hamburg. DDS – Die Deutsche Schule, 113, 325–330.
Dekker, W., & Aanen, E. (2022). Buddy draagt bij aan goede samenwerking met school: Onderzoek naar de meerwaarde van een buddysysteem voor ouders van een kind met een ontwikkelingsopgave. Christelijke Hogeschool Ede, Oudervereniging Balans.
Zo was er na invoering van een ouderbuddyprogramma volgens coördinatoren op Duitse scholen meer contact met ouders
Akue-Dovi, J. A., Feld, I., Gerick, J., Van Riel, H., & Vaccaro, E. (2021). Schule für Eltern öffnen – das Projekt SchulMentoren in Hamburg. DDS – Die Deutsche Schule, 113, 325–330.
Daarnaast werd het volgens hen eenvoudiger voor ouders om vragen te stellen aan onderwijspersoneel en problemen te bespreken.
Ook ouders met een ouderbuddy ervaren voordelen. In een Nederlandse studie geven zij aan beter in staat te zijn gesprekken te voeren met school, meer regie te ervaren en zich meer gehoord te voelen
Dekker, W., & Aanen, E. (2022). Buddy draagt bij aan goede samenwerking met school: Onderzoek naar de meerwaarde van een buddysysteem voor ouders van een kind met een ontwikkelingsopgave. Christelijke Hogeschool Ede, Oudervereniging Balans.
Volgens hen komt dit onder meer door de gesprekstechnieken die ze van hun buddy leren. Zo stellen ze bijvoorbeeld vaker kritische vragen die ze voorheen uit angst of onzekerheid achterwege lieten. Of ze passen de-escalerende zinnen toe, zoals: “Ik ben gefrustreerd, maar dat is niet naar jou persoonlijk.”
Het onderwijspersoneel voelt zich eveneens gesteund in de communicatie door de inzet van een ouderbuddy. De buddy helpt hen beter zicht te krijgen op de situatie en behoeften van ouders. Ook ondersteunt de buddy ouders in het contact met school, zodat zij beter begrijpen wat de school uitlegt of van hen vraagt.
Ouderparticipatie
Na het Duitse ouderbuddyprogramma merkten scholen dat ouders vaker dan voorheen deelnamen aan activiteiten van school, zoals themabijeenkomsten of ondersteuning die de school aanbood
Akue-Dovi, J. A., Feld, I., Gerick, J., Van Riel, H., & Vaccaro, E. (2021). Schule für Eltern öffnen – das Projekt SchulMentoren in Hamburg. DDS – Die Deutsche Schule, 113, 325–330.
Het ging hierbij om een ervaren toename, de onderzoekers hebben niet gemeten of de ouderparticipatie daadwerkelijk groeide.
Voor een zinvol ouderbuddysysteem zijn verschillende factoren belangrijk
Ouderbuddy’s lijken vooral waardevol wanneer verschillende elementen op orde zijn
Akue-Dovi, J. A., Feld, I., Gerick, J., Van Riel, H., & Vaccaro, E. (2021). Schule für Eltern öffnen – das Projekt SchulMentoren in Hamburg. DDS – Die Deutsche Schule, 113, 325–330.
Dekker, W., & Aanen, E. (2022). Buddy draagt bij aan goede samenwerking met school: Onderzoek naar de meerwaarde van een buddysysteem voor ouders van een kind met een ontwikkelingsopgave. Christelijke Hogeschool Ede, Oudervereniging Balans.
Zo komt uit het Nederlandse en Duitse onderzoek naar voren dat het belangrijk is om te letten op het volgende:
- De houding van de ouders. Ouders die gekoppeld worden aan een ouderbuddy moeten openstaan voor ondersteuning. Het is belangrijk dat zij een duidelijke hulpvraag hebben en weten wat een vrijwillige ouderbuddy wel en niet kan bieden
Dekker, W., & Aanen, E. (2022). Buddy draagt bij aan goede samenwerking met school: Onderzoek naar de meerwaarde van een buddysysteem voor ouders van een kind met een ontwikkelingsopgave. Christelijke Hogeschool Ede, Oudervereniging Balans.
- De match tussen ouders en buddy. Een goede match tussen de ouder en de ouderbuddy is belangrijk voor het succes
Dekker, W., & Aanen, E. (2022). Buddy draagt bij aan goede samenwerking met school: Onderzoek naar de meerwaarde van een buddysysteem voor ouders van een kind met een ontwikkelingsopgave. Christelijke Hogeschool Ede, Oudervereniging Balans.
Het gaat bijvoorbeeld om vertrouwen, wederzijds begrip en een goede persoonlijke 'klik', ook tussen de ouderbuddy en het kind. - De vaardigheden van de ouderbuddy. Een ouderbuddy moet goed kunnen communiceren en makkelijk contact kunnen maken met anderen
Dekker, W., & Aanen, E. (2022). Buddy draagt bij aan goede samenwerking met school: Onderzoek naar de meerwaarde van een buddysysteem voor ouders van een kind met een ontwikkelingsopgave. Christelijke Hogeschool Ede, Oudervereniging Balans.
Daarbij moet de ouderbuddy rekening houden met het perspectief van de ouder en dat van de school. Ook is het belangrijk dat ouderbuddy’s weten waar de grenzen van hun rol liggen. - Organisatie van het buddysysteem. Een ouderbuddysysteem vraagt om professionele ondersteuning, bijvoorbeeld door vaste contactpersonen of coördinatoren die ouders met ouderbuddy’s kunnen matchen en ouderbuddy’s begeleiden
Akue-Dovi, J. A., Feld, I., Gerick, J., Van Riel, H., & Vaccaro, E. (2021). Schule für Eltern öffnen – das Projekt SchulMentoren in Hamburg. DDS – Die Deutsche Schule, 113, 325–330.
Dekker, W., & Aanen, E. (2022). Buddy draagt bij aan goede samenwerking met school: Onderzoek naar de meerwaarde van een buddysysteem voor ouders van een kind met een ontwikkelingsopgave. Christelijke Hogeschool Ede, Oudervereniging Balans.
Kennismakelaar: Marinka Willemsen
Antwoordspecialist: Yasamin Modhej
Referentie: Kennisrotonde. (2026). Draagt de inzet van een ouderbuddy bij aan ouderbetrokkenheid in het primair onderwijs? (KR. 3127)
Geraadpleegde bronnen
Akue-Dovi, J. A., Feld, I., Gerick, J., Van Riel, H., & Vaccaro, E. (2021). Schule für Eltern öffnen – das Projekt SchulMentoren in Hamburg. DDS – Die Deutsche Schule, 113, 325–330.Dekker, W., & Aanen, E. (2022). Buddy draagt bij aan goede samenwerking met school: Onderzoek naar de meerwaarde van een buddysysteem voor ouders van een kind met een ontwikkelingsopgave. Christelijke Hogeschool Ede, Oudervereniging Balans.
Lüsse, M., Walraven, G., & De La Rie, S. (2012). Literatuurverkenning ouderbetrokkenheid. Hogeschool Rotterdam.
Akue-Dovi, J. A., Feld, I., Gerick, J., Van Riel, H., & Vaccaro, E. (2021). Schule für Eltern öffnen – das Projekt SchulMentoren in Hamburg. DDS – Die Deutsche Schule, 113, 325–330.
Dekker, W., & Aanen, E. (2022). Buddy draagt bij aan goede samenwerking met school: Onderzoek naar de meerwaarde van een buddysysteem voor ouders van een kind met een ontwikkelingsopgave. Christelijke Hogeschool Ede, Oudervereniging Balans.
Akue-Dovi, J. A., Feld, I., Gerick, J., Van Riel, H., & Vaccaro, E. (2021). Schule für Eltern öffnen – das Projekt SchulMentoren in Hamburg. DDS – Die Deutsche Schule, 113, 325–330.
Dekker, W., & Aanen, E. (2022). Buddy draagt bij aan goede samenwerking met school: Onderzoek naar de meerwaarde van een buddysysteem voor ouders van een kind met een ontwikkelingsopgave. Christelijke Hogeschool Ede, Oudervereniging Balans.
Akue-Dovi, J. A., Feld, I., Gerick, J., Van Riel, H., & Vaccaro, E. (2021). Schule für Eltern öffnen – das Projekt SchulMentoren in Hamburg. DDS – Die Deutsche Schule, 113, 325–330.
Dekker, W., & Aanen, E. (2022). Buddy draagt bij aan goede samenwerking met school: Onderzoek naar de meerwaarde van een buddysysteem voor ouders van een kind met een ontwikkelingsopgave. Christelijke Hogeschool Ede, Oudervereniging Balans.
Akue-Dovi, J. A., Feld, I., Gerick, J., Van Riel, H., & Vaccaro, E. (2021). Schule für Eltern öffnen – das Projekt SchulMentoren in Hamburg. DDS – Die Deutsche Schule, 113, 325–330.
Akue-Dovi, J. A., Feld, I., Gerick, J., Van Riel, H., & Vaccaro, E. (2021). Schule für Eltern öffnen – das Projekt SchulMentoren in Hamburg. DDS – Die Deutsche Schule, 113, 325–330.
Dekker, W., & Aanen, E. (2022). Buddy draagt bij aan goede samenwerking met school: Onderzoek naar de meerwaarde van een buddysysteem voor ouders van een kind met een ontwikkelingsopgave. Christelijke Hogeschool Ede, Oudervereniging Balans.
Dekker, W., & Aanen, E. (2022). Buddy draagt bij aan goede samenwerking met school: Onderzoek naar de meerwaarde van een buddysysteem voor ouders van een kind met een ontwikkelingsopgave. Christelijke Hogeschool Ede, Oudervereniging Balans.
Dekker, W., & Aanen, E. (2022). Buddy draagt bij aan goede samenwerking met school: Onderzoek naar de meerwaarde van een buddysysteem voor ouders van een kind met een ontwikkelingsopgave. Christelijke Hogeschool Ede, Oudervereniging Balans.
Dekker, W., & Aanen, E. (2022). Buddy draagt bij aan goede samenwerking met school: Onderzoek naar de meerwaarde van een buddysysteem voor ouders van een kind met een ontwikkelingsopgave. Christelijke Hogeschool Ede, Oudervereniging Balans.
Akue-Dovi, J. A., Feld, I., Gerick, J., Van Riel, H., & Vaccaro, E. (2021). Schule für Eltern öffnen – das Projekt SchulMentoren in Hamburg. DDS – Die Deutsche Schule, 113, 325–330.
Dekker, W., & Aanen, E. (2022). Buddy draagt bij aan goede samenwerking met school: Onderzoek naar de meerwaarde van een buddysysteem voor ouders van een kind met een ontwikkelingsopgave. Christelijke Hogeschool Ede, Oudervereniging Balans.
Akue-Dovi, J. A., Feld, I., Gerick, J., Van Riel, H., & Vaccaro, E. (2021). Schule für Eltern öffnen – das Projekt SchulMentoren in Hamburg. DDS – Die Deutsche Schule, 113, 325–330.
Dekker, W., & Aanen, E. (2022). Buddy draagt bij aan goede samenwerking met school: Onderzoek naar de meerwaarde van een buddysysteem voor ouders van een kind met een ontwikkelingsopgave. Christelijke Hogeschool Ede, Oudervereniging Balans.
Lüsse, M., Walraven, G., & De La Rie, S. (2012). Literatuurverkenning ouderbetrokkenheid. Hogeschool Rotterdam.
