Welke leesbevorderingsinterventies zijn effectief om het lezen en het leesplezier onder mbo-studenten te bevorderen?

Geactualiseerd: 10 januari 2024

Aandacht voor de interesse van de student en sociale interactie zijn belangrijk om het lezen te bevorderen. Daarnaast zijn routine en rust bevorderlijk, evenals het actief betrekken van studenten bij de invulling van het lezen. Verder is het wenselijk dat er voldoende faciliteiten zijn, zoals begeleiding en toegankelijk leesaanbod. Ook een positieve leescultuur ondersteunt het lezen.

Gepubliceerd:

lezen

In het primair en voortgezet onderwijs is redelijk veel onderzoek gedaan naar effectiviteit van leesbevorderingsinterventies. In het mbo is dit veel minder het geval. Uit de literatuur zijn vijf factoren te destilleren die bij jongeren en jongvolwassenen een positieve leesattitude kunnen bevorderen.

Aansluiten bij interesse van de student

Over het algemeen geldt dat mensen meer plezier hebben in lezen, als dat wat ze lezen aansluit bij hun behoeften, interesses en belevingswereld. Studenten vrij laten lezen kan een betekenisvolle manier zijn om aan woordenschat en leesbegrip te werken. Het lezen moet dan wel aansluiten bij hun achtergrond en motivatie. Zo lezen meisjes liever dan jongens, en havo- en vwo/gymnasiumleerlingen liever dan vmbo-leerlingen. De leesmotivatie neemt overigens af met de leeftijd.

Belang van sociale interactie

Ook sociale interactie kan lezen en leesplezier bevorderen. Een leesgewoonte kan zich ontwikkelen door ondersteuning van anderen. Dit geldt voor kinderen, adolescenten en volwassenen. Met hulp van anderen kan de lezer negatieve leeservaringen proberen te voorkomen en een positieve stimulans voor het lezen creƫren. Zo lezen jongeren en jongvolwassenen die boekliefhebbers in hun vriendenkring hebben, vaker en meer.

Routine en rust

Routine en rust kunnen helpen om een leesgewoonte te ontwikkelen en leesplezier te bevorderen. Door herhaaldelijk aan de slag te gaan met lezen ontstaat mogelijk een leesroutine. Een zelfde groep, vaste plaats en tijd zijn daarbij van belang om het vrij lezen te stimuleren. Tijdens deze routine ontstaat ruimte voor extra aandacht voor het oefenen van emotionele betrokkenheid en verbeelding om het leesplezier te bevorderen. Rust is ook een belangrijke voorwaarde.

Actieve betrokkenheid van studenten

Als studenten een actieve rol hebben bij de invulling van het (vrij) lezen, kan dat het leesplezier en het lezen ten goede komen. Docenten kunnen het leesplezier van studenten bevorderen door een creatieve en actieve inbreng naar aanleiding van het lezen te ondersteunen.

Faciliteiten en positieve leescultuur

Ten slotte moeten er voldoende faciliteiten en een positieve leescultuur zijn om de leesbevordering te kunnen ondersteunen en het leesplezier te stimuleren. Het gaat dan vooral om begeleiding en een toegankelijk leesaanbod. Studenten moeten weinig moeite hoeven doen om geschikte boeken en tekst te vinden en er moet aansprekend leesaanbod zijn. Verder is het belangrijk dat docenten veiligheid bieden tijdens het lezen. Studenten voelen zich dan geaccepteerd, ongeacht wat ze lezen. Verder helpt het als er gemeenschappelijk afspraken worden gemaakt over het lezen, er een inspirerende projectleiding is en als docenten als rolmodel voor het vrij lezen fungeren.

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Maurice de Greef (kennismakelaar Kennisrotonde).

Lees het volledige rapport inclusief geraadpleegde bronnen


Ga je het antwoord gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van het antwoord?

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Gerelateerde vragen

    Vrij lezen heeft een positief effect op de taalvaardigheid van studenten. Of er ook (positieve) effecten zijn van vrij lezen op het leerklimaat, daarover is in de wetenschappelijke literatuur niets gevonden. Omgekeerd is wel gebleken dat interventies gericht op lezen het effectiefst zijn in een positief leerklimaat. Verder zijn andere effecten van vrij lezen gevonden, onder andere dat lezen een goede manier is om leerlingen of studenten te laten nadenken over beroepsethiek. En lezen van literaire fictie kan het empathisch vermogen en begrip van andermans leefwereld verhogen.

    Lees meer