Draagt economieonderwijs aan de hand van beroepscontexten bij aan beroepsbeelden van vmbo-leerlingen?

Onderwijs aan de hand van beroepscontexten draagt vermoedelijk bij aan de ontwikkeling van beroepsbeelden bij leerlingen in het vmbo. Vooral als leerlingen zelf actief daaraan deelnemen, lijkt dat het geval. Dit geldt voor alle vakken op de verschillende niveaus in het voortgezet onderwijs. Het meeste onderzoek naar de rol van beroepscontexten hierin is echter kleinschalig van aard. Ze zijn ook veelal uitgevoerd buiten schooltijd, zoals zomerkampen en naschoolse programma’s.

Gepubliceerd:

Dit antwoord is geschreven voor 2020. Benieuwd naar de nieuwste inzichten? Stel de vraag opnieuw via Stel je vraag. 

Beroepscontexten kunnen leerlingen inzicht geven in welke mogelijkheden op werk er zijn binnen een domein, bijvoorbeeld economie. Ze komen te weten welke beroepen passen bij hun talenten, interesses en vaardigheden. Het aanbieden van authentieke leerervaringen helpt leerlingen om een goed beeld van een beroep te krijgen.

Authentieke leerervaringen

Bij authentieke leerervaringen nemen leerlingen niet simpelweg de stof tot zich, maar proberen ze rollen uit zoals economiedocent, financieel adviseur of marketingstrateeg. Leerlingen moeten dan bijvoorbeeld een oplossing zien te vinden voor een probleemcasus van een econoom. Het gebruik van beroepsattributen, zoals rekenmachines, overzichten van wisselkoersen en misschien wel nette kleding, kan de authenticiteit van dergelijke leerervaringen bevorderen.

Idealiter vinden authentieke leerervaringen plaats in echte beroepsomgevingen, zoals economische afdelingen van overheden, bedrijven of organisaties. Op school kan dat worden nagebootst door een beroepscontext aan te brengen, bijvoorbeeld door ondernemers uit te nodigen. Uit onderzoek in andere domeinen dan economie blijkt dat wanneer rolmodellen vertellen over hun beroep en een gemiddelde werkdag, dit leerlingen helpt zich een levendige voorstelling te maken van dat beroep.

Betekenisvol leren als belangrijke voorwaarde

Leerlingen worden vooral gestimuleerd om beroepsbeelden te vormen, wanneer zij hun onderwijs als betekenisvol ervaren. Dat wil zeggen: als zij inzien wat de betekenis van de lesstof voor hun eigen leven is. Dit maakt leerlingen nieuwsgierig naar wat de lessen met hen te maken (kunnen) hebben. Hierdoor gaan zij zich een voorstelling maken van hoe het zou zijn om een bepaald beroep uit te oefenen. Voor betekenisvol leren is het tevens van belang dat leerlingen zich aangesproken voelen als mogelijke, toekomstige deelnemers binnen een beroep. Dit nodigt hen uit om na te denken over wat ze zouden vinden van werken in een bepaalde professie en waarom. Dat stimuleert de vorming van een realistisch beroepsbeeld.

Om een authentieke leerervaring voor leerlingen betekenisvol te maken, helpt het om te benadrukken dat de leerervaring hun de kans biedt om hun talenten en interesses verder te verkennen. Daarnaast kan de leraar – of een ander – de betekenis van een leerervaring stimuleren door met leerlingen te praten over wat het geleerde met hun huidige en toekomstige leven te maken heeft.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank Monique Verhoeven (antwoordspecialist) en Niek van den Berg (kennismakelaar Kennisrotonde).


Ga je het antwoord gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van het antwoord?

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Gerelateerde vragen

    Een algemeen keuzemotief voor leerlingen is of een onderwijsaanbod bijdraagt aan hun schoolloopbaan. Verder vinden ze dat een aanbod moet aansluiten bij hun capaciteiten en interesses. Over motieven van leerlingen specifiek voor het kunst- en cultuuraanbod in de onderbouw van het voortgezet onderwijs is weinig bekend. Net als bij andere schoolloopbaankeuzes is het belangrijk dat leraren een realistisch beroepsbeeld schetsen en aangeven wat de toegevoegde waarde van het kunst- en cultuuraanbod is.

    Lees meer

    Er bestaat een sterke indicatie dat het werken met authentieke taaltaken in een beroepsgerichte context leidt tot grotere leeropbrengsten dan traditioneel, apart geprogrammeerd onderwijs. Theoretisch gezien hebben authentieke leertaken een voordeel wanneer ze holistisch van aard zijn, betekenisvol en leerlingen voldoende ondersteuning krijgen.

    Lees meer