Thematisch onderzoekend leren in groepsverband aangescherpt

Juni 2020

De vraag

Hoe kun je samenwerkend leren zo inzetten dat het een positief effect heeft op de leerprestaties?

Kort antwoord

Om samenwerkend leren effectief te laten zijn, is een goede interactie tussen groepsleden en een juiste didactische vormgeving essentieel. Leerkrachten moeten leerlingen voorbereiden en ondersteunen om samen te werken. Dat kunnen ze doen door leerlingen te trainen in sociale vaardigheden, de juiste taken te kiezen, leerlingen interactieregels te laten toepassen en individuele feedback te geven over interactie. Training van leerkrachten hierop kan helpen.

Aanleiding van de vraag

Het team van de basisschool van de leerkracht wil graag wereldoriëntatie projectmatig inrichten waarbij leerlingen in groepjes samenwerken aan een bepaald thema. Tot nu toe laten ze de groepjes meestal door de leerlingen zelf samenstellen, maar ze merken dat de samenwerking in de groepen niet altijd goed verloopt. Vanuit het team kwam de vraag hoe ze groepen het beste konden samenstellen; hierover was discussie. De leerkracht had wel literatuur gezocht, maar kon niet zo veel vinden. Daarom heeft hij namens het team een vraag ingediend bij de Kennisrotonde. Wanneer er in het team discussie is, is het “interessant dat een instantie antwoord kan geven”. Het belangrijkste doel van zijn vraag was om een onderbouwde keuze te kunnen maken.

Doel behaald?

Dat doel is bereikt dankzij het antwoord van de Kennisrotonde. Het bood het team aanknopingspunten voor het ontwerpen van hun onderwijs en om met elkaar in gesprek te gaan. De leerkracht heeft het antwoord verspreid onder alle collega-leerkrachten en de directie. In de werkgroep die maandelijks vergadert over het project ‘wereldoriëntatie’ is besproken hoe ze het antwoord van de Kennisrotonde konden toepassen in de eigen praktijk. Ze hebben aanvankelijk vooral de praktische tips uit het antwoord opgepikt. Zo zijn in de groepen 6, 7 en 8 gemengde groepjes leerlingen samengesteld en de groepjes niet te groot gemaakt. Bovendien zijn er doelen vastgesteld, waaronder doelen voor het samenwerken. Een voorbereidingsgroep van leerkrachten en de directeur hebben deze afspraken gemaakt en de toepassing ervan wordt in de bovenbouw geëvalueerd. Tevens worden de afspraken doorgevoerd bij groep 4 en 5.
Het antwoord gaf niet alleen duidelijkheid hoe ze de groepjes het best samen konden stellen, maar ook bevestiging dat ze sommige dingen al goed doen.

Kennisbenutting in de school

De vraag was belangrijk voor alle collega’s en sloot volledig aan bij het schoolbeleid, waarin thematisch onderzoekend leren in groepsverband een van de speerpunten is. Vanuit een gezamenlijke sessie van het team kwam de vraag hoe ze groepen het beste konden samenstellen. In het aanvankelijk contact met de kennismakelaar van de Kennisrotonde  is in de vraagarticulatie de vraag scherper gemaakt. “De vraag ging eerst alleen over samenstelling van de groepjes, maar het ging ook over meer handvatten voor samenwerkend leren.”

Volgens de leerkracht hebben twee dingen bijgedragen aan de daadwerkelijke kennisbenutting: Ten eerste: “De vraag komt echt uit de groep, meningen zijn verschillend en met wetenschappelijke basis weet je welke keuze je maakt.” Ten tweede “omdat er praktische dingen in het antwoord staan”. Met name de praktische handreikingen waardeert de leerkracht zeer.

Volledige antwoord

Lees het antwoord op de vraag die de leerkracht aan de Kennisrotonde stelde.

Dit ervaringsverhaal is onderdeel van een serie. Ze zijn onderdeel van een onderzoek ‘benutting van antwoorden van de Kennisrotonde’. Om deze reden zijn deze ervaringsverhalen geanonimiseerd.

Wil jij vertellen over jouw ervaring?  Neem contact met ons op.