November 2021
Wat was jouw vraag aan de Kennisrotonde?
"Wanneer spreek je van onderwijsachterstanden en wanneer van leervertraging als gevolg van coronamaatregelen?"
Wat was de aanleiding om deze vraag te stellen?
Natuurlijk is de discussie over achterstanden als gevolg van corona ook actueel op onze scholen, in de context van het Nationaal Programma Onderwijs (NP Onderwijs). Ik liep er tegenaan dat we niet allemaal dezelfde begrippen hanteerden. De een had het over onderwijsachterstanden en de ander over leerachterstand. Ook in de media en blogs van wetenschappers zag ik dat terug. Sommigen beweerden dat er helemaal geen achterstanden waren. Op school verschoof de discussie meer daar naartoe, dan naar het probleem zelf. Vanuit mijn achtergrond als communicatiewetenschapper vond ik de discussie boeiend, maar ik wilde wel graag weten hoe het nou precies zat.
Wat heb je met het antwoord gedaan?
Ik vond het antwoord verhelderend: het is correct om in deze situatie van leervertraging te spreken. Het gaat er namelijk om dat je meet of leerlingen minder leergroei hebben doorgemaakt dan een vergelijkbare groep in het jaar ervoor. Leervertraging staat niet vast: met meer tijd kan het ingehaald worden. Onderwijsachterstanden hebben te maken met kansenongelijkheid. Het gaat dan om achterstand die het gevolg is van verschillen in de thuissituatie, zoals het opleidingsniveau van ouders of hun sociaal-economische positie. Dankzij het antwoord gebruik ik nu consequent het woord leervertraging. Of leerwinst, want sommigen hebben dat ook behaald in coronatijd. Het maakt de discussie meer inhoudelijk. Ik merk dat iedereen bij ons nu de term leervertraging gebruikt.
In hoeverre helpt dit antwoord jou bij je werk?
Bij ons verschillen de leervertragingen van school tot school. De coronatijd heeft ze vaak versterkt, vooral op rekengebied. Mijn rol als adviseur is om een bovenschools beeld te schetsen en ervoor te zorgen dat leraren en scholen kennis over leervertraging en interventies met elkaar delen. Ik voel me gesterkt te weten dat het wetenschappelijk onderbouwd is om het over leervertraging te hebben; mijn collega’s vonden het interessant dat ik dat had uitgezocht.
Heeft het antwoord aan je verwachtingen voldaan?
Zeker! Christa Teurlings, kennismakelaar van de Kennisrotonde, en ik hebben een paar keer gebeld om mijn vraag aan te scherpen en informatie uit te wisselen. Juist deze gesprekken hebben mijn eigen gedachten verhelderd. Zij is goed bekend met het onderzoeksveld en heeft het overzicht. Dat zou mij veel tijd hebben gekost! Het inspireert me om vaker kennis uit onderzoek te gebruiken en dit ook te stimuleren in mijn organisatie. Als scholengroep willen we dat bijvoorbeeld doen door een evenement te organiseren zodat leraren en wetenschappers over actuele onderwijsthema’s in gesprek gaan.
Lees het antwoord op de vraag die Susan Arkema stelde
