April 2023
Wat was jouw vraag aan de Kennisrotonde?
Welke pedagogisch-didactische kenmerken van steunlessen in het vo dragen bij aan de leerprestaties van leerlingen?
Wat was de aanleiding om deze vraag te stellen?
Als stafmedewerker kwaliteitszorg heb ik meegeholpen om het plan voor het NPO (Nationaal Programma Onderwijs) te schrijven. Daarna was ik betrokken bij de uitvoering en monitoring van het plan. Ik was nieuwsgierig naar de steunlessen die onze docenten zelf geven. En ik was benieuwd wat er uit onderzoek bekend is over de didactiek van steunlessen. Wat zijn kenmerken van goede steunlessen die de leerprestaties van leerlingen vergroten en waardoor ze hun leervertragingen kunnen inhalen? Ik ben eerst zelf op onderzoek uitgegaan, maar kon niets vinden. Toen heb ik de vraag aan de Kennisrotonde gesteld.
Wat heb je met het antwoord gedaan?
Het antwoord heb ik gedeeld met de schoolleiding en de docenten die de steunlessen geven. Ook heb ik het in de digitale nieuwsbrief gezet die elke week verschijnt. We worstelen nog hoe we er echt voor kunnen zorgen dat de kennis wordt gebruikt. Ik weet dat een aantal docenten het interessant vond en ook al elementen heeft toegepast. Er staan heel praktische zaken in zoals ‘gebruik grafische elementen of het expliciete directe instructiemodel’. En er is informatie in te vinden over self efficacy en intrinsieke motivatie.
Op onze school waren de steunlessen vrijwillig, de leerlingen kiezen er zelf voor. De docenten hebben de ervaring dat als leerlingen ernaar toe moeten – bijvoorbeeld van hun ouders – dat de steunles weinig zinvol is. Dat blijkt ook uit het antwoord van Kennisrotonde: als leerlingen het zien als straf, dan komt het de intrinsieke motivatie niet ten goede.
In hoeverre helpt dit antwoord jou bij je werk?
We zouden eigenlijk zodanig goede lessen willen geven dat steunlessen niet nodig zijn. Dat is natuurlijk een heel mooi streven. Ik probeer het daarom breder te trekken. Dat we gaan nadenken over de huidige generatie leerlingen die tijdens corona les hebben gevolgd. Welk onderwijsconcept is voor deze generatie leerlingen nu het meest passend, zodat zij tot leren kunnen komen.
We hebben leerlingen gevraagd hoe zij de steunlessen ervaren. Over die resultaten en over hoe de steunlessen gingen, zijn we in gesprek gegaan met docenten, om zo van elkaar te leren. Daaruit blijkt dat docenten niet zomaar wat doen, maar goed over hun aanpak nadenken.
Heeft het antwoord aan je verwachtingen voldaan?
Ik vond het heel prettig om de vraag met de kennismakelaar te bespreken. Een goede vraag formuleren is best moeilijk. Dus erover sparren om scherper te krijgen waar het nu werkelijk om gaat en wat de context is, helpt enorm.
Er wordt op scholen vaker dergelijke lessen gegeven, maatwerklessen of lessen aan een kleine groep. Maar er is nog weinig onderzoek naar gedaan. Dat verbaasde me en de kennismakelaar ook. Het staat tenslotte op de menukaart van NPO en dat zou allemaal evidence informed zijn.
Lees het antwoord op de vraag die Marleen Delcour aan de Kennisrotonde stelde.
