In hoeverre draagt een prikkelarme leeromgeving bij aan leerprestaties?
In een klaslokaal komen allerlei visuele prikkels op leerlingen af, bijvoorbeeld kleurige leerplaten aan de muur, spullen op kasten en vrolijke tekeningen. Maar hebben al die prikkels ook een invloed op de leerprestaties van leerlingen? Froukje Ubels, leerkracht en gedragscoach speciaal onderwijs bij Het Hofpark in Apeldoorn, vroeg het aan de Kennisrotonde.
Het is fijn te weten dat er een organisatie is waar veel goede, inhoudelijke informatie beschikbaar is over het onderwijs.
Oktober 2023
Wat vormde de aanleiding om jouw vraag aan de Kennisrotonde te stellen?
“Ik wilde meer weten over de invloed van de visuele omgeving in het klaslokaal op de leerprestaties van leerlingen met onder andere autisme en adhd. Je ziet in klaslokalen heel gauw onrust ontstaan bij sommige leerlingen door leerplaten en hulpmiddelen die het hele jaar door aan de muur hangen. Maar ook door open kasten, spullen op kasten en tekeningen van leerlingen aan wanden en deuren. Dat leek me verwarrend voor onze leerlingen.
Mijn dochter, die ook in het onderwijs werkt, maakte mij trouwens attent op het bestaan van de Kennisrotonde. Zij heeft een universitaire lerarenopleiding gedaan en onderwijskunde, waar ze over de Kennisrotonde hoorde. Je vindt daar veel informatie en kunt zelf vragen stellen, vertelde ze me.
De vraag die ik uiteindelijk indiende luidde: ‘In hoeverre draagt een prikkelarme met name visueel-arme / rustige leeromgeving bij aan de leerprestaties in het speciaal onderwijs?’ Dat was wel een drempel hoor, een goede vraag formuleren. Nu weet ik dat de Kennisrotonde je helpt om tot een werkbare vraag te komen.”
In hoeverre helpt het antwoord jou bij het maken van keuzes?
“In de eerste plaats de wetenschappelijke onderbouwing dat een rustige, prikkelarme omgeving voor leerlingen van belang is; zeker voor onze leerlingen. Daarmee kan ik het team motiveren dat de inrichting van het klaslokaal aandacht verdient. Leerlingen zijn toch al vaak snel afgeleid, dus hoe minder prikkels hoe beter. Leerlingen die juist prikkels nodig hebben, kunnen we met een persoonlijke benadering ondersteunen.
Ook een uniforme verwijzing naar toiletten bijvoorbeeld is belangrijk. In welk klaslokaal de leerling ook zit, hij of zij herkent het vaste pictogram. Verschillende vormgeving, kleuren en lettertypes lijken leuk, maar zijn voor onze leerlingen vaak verwarrend.
Vlak voor de zomervakantie hebben we teambreed afspraken gemaakt over de inrichting van de klaslokalen. En de nieuwe collega’s waarmee we dit schooljaar begonnen, stonden er ook open voor. Inmiddels vorm ik met twee collega’s een kleine commissie die zich bezighoudt met de visueel prikkelarme omgevingen, ook op de langere termijn. Zo blijft iedereen bewust van het belang van de inrichting voor de leerlingen.”
Zou je andere (onderwijs)professionals de Kennisrotonde aanraden?
“O ja, ik ga de Kennisrotonde zeker aanbevelen bij mijn collega’s. Het is fijn te weten dat er een organisatie is waar veel goede, inhoudelijke informatie beschikbaar is over het onderwijs. En waar je met je vragen terecht kunt. Mijn ervaring is heel positief: laagdrempelig, plezierig contact, snelle reactie. Zo vond ik het prettig meteen een ontvangstbevestiging te krijgen na het insturen van mijn vraag. Niet lang daarna kreeg ik twee artikelen toegestuurd met onderzoeksresultaten die goed aansloten bij mijn vraag. Het was mijn eerste vraag aan de Kennisrotonde, zeker niet mijn laatste.”
Bekijk ook de antwoorden die Froukje verder hielpen:
-
Meer antwoorden
Vele leraren en andere onderwijsprofessionals stelden ook al een vraag aan de Kennisrotonde.