Combined Shape
Luister

Literatuuronderzoek voor onderwijsprofessionals en studenten

Meestal ontdek je in deze rubriek hoe een vraagsteller aan de slag is gegaan met een antwoord van de Kennisrotonde. Maar, vandaag nemen we een kijkje in de wereld van iemand die zo’n vraag beantwoordt: kennismakelaar Renske de Leeuw. Naast kennismakelaar bij de Kennisrotonde is Renske ook onderzoeker bij Saxion, hobbymatig zuurdesembroodbakker en docent literatuuronderzoek bij de master Leren en Innoveren van de Teacher Leader in Enschede. In dit interview deelt ze tips voor onderwijsprofessionals én specifiek voor iedereen die op een hogeschool een vak geeft over literatuuronderzoek.

renske_de_leeuw

Als ze vragen hebben over hoe mijn lesmateriaal eruitziet, ik ben één en al open source.

Renske de Leeuw
Kennismakelaar Kennisrotonde, onderzoeker Saxion

Maart 2026

Literatuuronderzoek: eigenlijk best wel leuk

Als Renske één tip zou kunnen geven aan alle onderwijsprofessionals, dan is dat wel “dat het doen van literatuuronderzoek hartstikke leuk is.”

“Ik kom vaak mensen tegen die literatuuronderzoek doen vreselijk vinden of die het tijdens hun studie een crime vonden. Maar juist met een verkenning van literatuur en onderzoek kun je de diepte ingaan en nieuwe connecties leggen.” En daarvoor hoef je niet te beginnen met lange papers of complexe metastudies. “Tegenwoordig zijn er zoveel mooie vertalingen van wetenschappelijke inzichten, bijvoorbeeld in boeken die echt voor het werkveld geschreven zijn. Ook kan je heel handig bepaalde AI-tools gebruiken om voor jou een wetenschappelijk artikel toegankelijker te maken. Je kunt ze zelfs omzetten in een Nederlandstalige podcast!” 

Wel is het bij AI-tools belangrijk om zelf kritisch te blijven op de informatie. Sommige nuances kunnen wegvallen en het verhaal is misschien minder volledig. De tools zijn volgens Renske prima om de algemene boodschap van het artikel mee te krijgen en geven je daarmee een handige kapstok aan kennis om het echte artikel makkelijker te begrijpen. 

De tips van Renske op een rijtje

  1. Durf zelf de literatuur in te duiken, het levert je meer op dan je misschien denkt!
  2. Lees boeken over je vakgebied
  3. Gebruik AI-tools om lastige artikelen toegankelijker te maken
  4. Luister eens naar een onderwijspodcast

Kennisrotonde-antwoorden op de hogeschool: een win-win

Bij Renskes vak over literatuuronderzoek kwam in feedback vaak terug dat studenten tegen literatuuronderzoek opzagen en het daarna lastig vonden om hun onderzoek te delen met collega’s: “Vroeger werkten we nog met traditionele literatuurverslagen. Dan gebeurde het wel eens dat studenten zo trots waren op hun resultaten dat ze die graag naar hun collega’s wilden sturen. Maar vervolgens constateerden ze dat die niets deden met hun rapport, ook al hadden ze een dikke voldoende voor het vak.” Na vier jaar dezelfde geluiden te hebben gehoord, vond Renske het tijd voor verandering. Ze was net begonnen bij de Kennisrotonde en zag dat literatuuronderzoek hier wordt verwerkt tot een toegankelijk artikel. Het verschil is dat een traditioneel verslag begint met het onderzoeksproces en eindigt met het antwoord. Een Kennisrotonde-antwoord begint meteen met het antwoord op de vraag en zet dit daarna in stukken uiteen. 

“Eén van de leerdoelen van de opleiding is dat studenten kennis van buiten (bijv. uit literatuur) naar binnen kunnen halen. Dat gebeurde nog niet voldoende binnen mijn vak. De kennis van buiten werd wel naar binnen gehaald, maar bleef vervolgens wel liggen. Toen ik bij de Kennisrotonde ging werken, dacht ik in één keer ‘Ja!’ Het schrijven in de stijl van een  Kennisrotonde-antwoord is een stuk praktischer en eigenlijk een heel handig beroepsproduct. Studenten kunnen het makkelijk delen met hun collega’s zonder dat ze eerst in hun vrije tijd hun traditionele literatuurverslag moeten herschrijven naar een presentatie of poster.”

Naast een verslag in Kennisrotonde-stijl, houden de studenten ook hun onderzoeksproces bij en geven ze kort wat context bij de vraag vooraf en aanbevelingen aan het einde. Renske kan daardoor nog steeds de stappen van het literatuuronderzoek controleren. Daarmee gaat deze wijziging niet ten koste van de andere leerdoelen binnen het vak. Of deze verandering echt werkt? “Studenten zijn er super enthousiast over. Ze zijn heel blij dat ze niet academisch hoeven te schrijven. Voor hen is het echt een verademing en heel logisch. Je begint met het antwoord en daarna kom je met de extra toelichting. En ik zie ook dat de antwoorden een stuk beter zijn, omdat ze niet meer die extra academische vertaalslag voor zichzelf hoeven te maken.” 

Minder AI-verslagen

Een mooie bijkomstigheid is dat deze methode ook zorgt voor minder AI-verslagen. “Twee jaar geleden vroeg ik me al af: ‘Ben ik eigenlijk feedback aan het geven op generatieve AI of moet deze student beter werken aan de structuur van zijn tekst?’ Generatieve AI heeft de structuur van een Kennisrotonde-antwoord een stuk minder in de vingers, waardoor het schrijfproces niet uitbesteed kan worden. Ook ligt deze manier van schrijven dichter bij de studenten. Het sluit gewoon veel meer aan bij de praktijk en bij wat de studenten later ook zullen moeten doen als Teacher Leader. Daardoor is de motivatie vanuit de studenten om het werk niet uit te besteden aan AI ook nog eens hoog.”

Renskes tip voor vakgenoten is dan ook: “Voor iedereen die hiermee loopt te worstelen binnen een soortgelijk vak, kijk of de structuur van een Kennisrotonde-antwoord ook een optie is!” En daarvoor hoef je niet het wiel opnieuw uit te vinden. “Als ze vragen hebben over hoe mijn lesmateriaal eruitziet, ik ben één en al open source.”