Voorschoolse educatie stimuleren als gemeente, hoe doe je dat?

Anette Garenfeld is beleidsadviseur kinderopvang & onderwijs in de gemeente Tilburg. Deze gemeente wil meer peuters laten deelnemen aan voorschoolse educatie. Het onderzoek naar hoe ze dit gaan aanpakken, begon met een vraag aan de Kennisrotonde. “Impact maken begint met betrouwbare inzichten. Wetenschappelijk onderbouwde informatie is ons vertrekpunt.”

Interview Anette Garenfeld 

Het Kennisrotonde-antwoord wordt vaak meegenomen in overleggen en bij onderbouwingen

Anette Garenfeld, beleidsadviseur kinderopvang & onderwijs in de gemeente Tilburg

Oktober 2025

Om ouders te bereiken en te stimuleren om hun kind naar de voorschoolse educatie (VVE) te brengen, wilde de gemeente Tilburg eerst in kaart brengen welke redenen ouders zoal hebben om dit wel of juist niet te doen. Anette: “Binnen het sociaal domein redeneren we vaak vanuit een ‘onderbuikgevoel’. Weliswaar absoluut vanuit professionaliteit, de betrokken partners wéten waarover ze het hebben. Maar met wetenschappelijke kennis kun je dat gevoel onderbouwen.”

Welke maatregelen kunnen de deelname aan voorschoolse educatie verbeteren? 

“Administratieve barrières wegnemen, de beschikbaarheid verbeteren, de ouderbijdrage substantieel verlagen en het vertrouwen vergroten kan de deelname aan voorschoolse educatie bevorderen. Er zijn vooral veel verschillende redenen om niet deel te nemen. Daarom lijkt het effectief om verschillende maatregelen tegelijkertijd in te zetten.”

Wat hebben jullie gedaan met dit Kennisrotonde-antwoord?

“We zijn samen met de kinderopvangpartners en GGD gaan kijken: wat doen we al en wat is nieuw voor ons? Hieruit bleek dat we al best veel goed deden. Zo zijn de beschikbaarheid en bereikbaarheid goed: geen grote wachtlijsten en altijd voorschoolse educatie in de buurt. We hebben er toen gezamenlijk voor gekozen om mede op basis van het Kennisrotonde-antwoord een actie-onderzoek uit te zetten specifiek voor onze situatie. De GGD gaat nu samen met R-Newt (sociaal werk) de drempels die ouders ervaren in kaart brengen en direct daarbij passende acties uitzetten. Bijvoorbeeld die administratieve of culturele barrières, waaruit bestaan die? Op basis hiervan kunnen we straks een goede set van keuzes maken voor duurzame verbeteringen.” 

Welke impact hopen jullie straks te bereiken?

“Iedereen heeft recht op voorschoolse educatie. Maar je ziet dat best veel ouders twijfels hebben of er te weinig van weten. We moeten dus het vertrouwen in en de kennis over voorschoolse educatie vergroten. Om te beginnen willen we voorschoolse educatie op de kaart zetten voor álle kinderen. Het moet ook niet langer worden neergezet als ‘voorbereiding op school’. Net zoals school ook niet slechts een voorbereiding op de citotoets is. Kinderopvang en voorschoolse educatie in het bijzonder, is goed voor de brede ontwikkeling. Dit gunnen we ieder kind. In gesprek met onze partners hebben we besloten in te zoomen op de praktische kant: wat hebben peuters, ouders en de gemeente nú nodig als het gaat om voorschoolse educatie? Dit soort initiatieven verlopen stapsgewijs, dus de komende jaren staan in het teken van deze ontwikkeling. Als we dan negentig procent van de ouders bereiken, zijn we heel tevreden.” 

Tot slot, wat is de meerwaarde van de Kennisrotonde bij de ontwikkeling van beleid?

“De concrete en bondige antwoorden met genoeg bronnen als je de diepte in wilt, maken de informatie makkelijk te delen met anderen. Ik merk dat het antwoord nu vaak wordt meegenomen in overleggen en bij onderbouwingen. Het is belangrijk om uit dat onderbuikgevoel te komen en dit soort informatie geeft vertrouwen aan wat je zegt en schrijft. De Kennisrotonde en wetenschappelijk onderzoek zijn waardevolle partners als je goed beleid wilt opbouwen.”


Hier vind je het uitgebreide antwoord op deze onderzoeksvraag