Mei 2023
Hoe kwam je achter het bestaan van de Kennisrotonde?
Een oud-collega wees me op de Kennisrotonde. Zij heeft eerder een vraag gesteld en was zeer enthousiast over het antwoord en over de manier van werken. Vooral het contact met de onderzoeker stelde ze op prijs. Ik ben toen onmiddellijk op de website gaan kijken. Een eigen vraag had ik toen nog niet. Begin van dit schooljaar wel en die heb ik aan de Kennisrotonde voorgelegd.
Hoe luidde die vraag?
‘Leren kinderen "spellen" door woorden over te schrijven?’ Ik vond het een duidelijke vraag, maar samen met de onderzoeker is die toch aangescherpt en nog duidelijker geworden. Door het auditieve element in de vraag uit te sluiten werd het: ‘Is het overschrijven van woorden – zonder de woorden te horen – effectief om te leren spellen?’ Leerlingen raken dan niet in de war door hoe het woord klinkt. Het onderzoek is teruggebracht tot het visuele aspect.
Wat was de aanleiding om deze vraag te stellen?
Op een studiedag zei een medewerker van een onderwijsadviesbureau dat alleen woorddictees ervoor zorgen dat leerlingen goed leren spellen. We moesten onze werkboeken maar weg doen. Spelling is volgens haar luisteren en regels toepassen. Daar was ik het deels mee eens, maar sommige woorden volgen geen regels en kunnen leerlingen alleen goed leren schrijven door inoefenen. Dat is mijn ervaring en die van veel collega’s. Ik wilde dat wel eens laten uitzoeken en heb dus contact gelegd met de Kennisrotonde.
In hoeverre helpt het antwoord van de Kennisrotonde jou bij het maken van verdere keuzes?
De wetenschap heeft mijn ervaring bevestigd. Inprenting blijkt een belangrijk principe te zijn in het leren spellen. Niet alles is volgens regels te herleiden. Wanneer leerlingen moeilijke woorden of woorden met veel klinkers eerst zien en dan met de hand afdekken, schrijven ze dat woord vaker goed. Ergens in hun hersens hebben ze het woordbeeld opgeslagen en kunnen dat dan uit hun geheugen halen en opschrijven.
We maken nog bewuster keuzes in ons aanbod. We volgen de methode en de bijbehorende didactiek. En blijven dus ook dictees geven hoor, want spellingregels zijn heel belangrijk. Leerlingen moeten zich hier bewust van zijn. Woorden waar geen regel voor is, bijvoorbeeld leenwoorden, laten we de leerlingen oefenen volgens inprenting. Leerlingen die wat meer moeite hebben met spelling en meer behoefte hebben aan een woordbeeld, schrijven nu vaker over; met een afdekblaadje.
Kortom: de adviezen uit het onderzoek passen we toe in de praktijk!
Wat heb je nog meer gedaan met het antwoord van de Kennisrotonde?
Behalve met een aantal collega’s heb ik het antwoord ook gedeeld met verschillende oud-collega’s. Ik zal hun over een tijdje zeker vragen of ze er iets aan hebben gehad.
Zou je anderen de Kennisrotonde aanraden?
Zeker! Ik heb gemerkt dat op de Kennisrotonde veel onderzoeksresultaten goed leesbaar zijn samengevat. Nog niet alles is direct rijp om in te voeren in de klas, maar als je een vraag hebt gesteld dan is de onderzoeker bereid om ook daarover mee te denken. Althans dat is mijn ervaring.
Lees het antwoord op de vraag die Silvie Smeets stelde
