Leerkrachten uit groep 6 en 7 hebben de praktische handvatten uit het antwoord van de Kennisrotonde toegepast bij de voorbereiding van hun lessen. Daarnaast bood het uitgangspunten om het onderwijsaanbod te veranderen en beter aan te sluiten bij de individuele leerbehoeften.
Mijn eigen onderzoekende houding en die van de basisschoolcoach en het MT heeft positief bijgedragen aan de kennisbenutting.
Juni 2020
De vraag
Hoe kan voor zaakvakken worden aangesloten bij de cognitieve capaciteiten van nieuwkomers in de bovenbouw van de basisschool, als zij het Nederlands niet goed beheersen?
Kort antwoord
Leerlingen die het Nederlands niet goed beheersen kunnen op verschillende manieren bij de reguliere zaakvaklessen betrokken worden. Voor de les kunnen de belangrijkste woorden geleerd worden. De leerkracht kan de uitleg in het Nederlands geven en de lesstof versimpelen en moeilijk lesmateriaal overslaan. Leerlingen kunnen antwoorden in het Engels of in hun moedertaal lezen en dat antwoord naar het Nederlands vertalen.
Aanleiding van de vraag
De vraagsteller, directeur basisschool, werkt op een multiculturele school en redelijk veel leerlingen hebben anderstalige ouders. De laatste tijd stromen er meer nieuwkomers in en profileert de school zich op deze doelgroep. Op kleuterleeftijd is er een extra taalklas, maar wanneer de nieuwkomers in groep 6, 7 of 8 instromen staat het team voor de uitdaging deze leerlingen bij de lessen te betrekken. Als academische opleidingsschool streven ze naar theoretische onderbouwing van veranderingen in hun onderwijs. De directeur wilde dan ook graag weten wat er in de literatuur bekend is over deze problematiek en handreikingen hiervoor krijgen. Er gebeurde wel al veel in de school, zoals een taalklas voor kleuters waarin twee dagdelen wordt gewerkt aan woordenschat en de inzet van een collega die nieuwkomers begeleidt. Hoewel het taalaanbod structureel is, komt de aangeboden woordenschat in de taalklas te weinig terug in de reguliere groep.
Samen met een basisschoolcoach die studenten begeleidt en een MT-lid heeft ze een vraag geformuleerd en deze voorgelegd aan het hele team. De directeur heeft vervolgens de vraag ingediend bij de Kennisrotonde. Het doel was onderbouwde keuzes te kunnen maken voor het verbeteren van hun onderwijs, tips te krijgen voor het onderwijskundig probleem en onderbouwde ideeën te krijgen voor het ontwerpen van onderwijs.
Doel behaald?
Het antwoord van de Kennisrotonde bood uitgangspunten om een verandering in te zetten in hun onderwijsaanbod en beter aan te sluiten bij de individuele leerbehoeften. Het antwoord is eerst in het MT besproken en vervolgens naar het team gemaild. Tijdens een teamvergadering is het besproken met het team. Leerkrachten van groep 6 en 7 zijn aan de slag gegaan met de informatie uit het antwoord en hebben bij de voorbereiding van hun lessen praktische handvatten uit het antwoord toegepast.
De directeur heeft zelf niet veel nieuwe inzichten uit het antwoord verkregen, maar zij en het team hebben wel bruikbare tips gekregen. Een voorbeeld hiervan is de bewustwording dat je beeldend veel kunt bereiken en dus informatie visueel moet aanbieden: laat foto’s of een filmpje zien en schrijf er een paar woorden bij. Uitgangspunt is minder begrippen aanbieden, maar de begrippen die je aanbiedt zodanig aandacht geven dat ze echt geleerd worden. Een eyeopener in het antwoord was om de instructie ook proberen uit te leggen in de taal die de leerling beheerst, bijvoorbeeld het Engels.
Het antwoord bood bovendien informatie die hun werkwijze bevestigde: vorig jaar hadden ze een Arabische vrijwilliger die de leerlingen heeft begeleid bij rekenen en schrijven. Daarnaast is bij de gemeente subsidie aangevraagd, waarbij het antwoord van de Kennisrotonde is gebruikt. “Er zijn verschillende initiatieven gaan lopen”, vertelt de vraagsteller, “misschien mede door de vraag aan de Kennisrotonde. Het antwoord heeft echter (nog) niet geleid tot onderwijsverbetering.” Ze is nog aan het nadenken over de verdere gevolgen voor het onderwijs. Een en ander heeft inmiddels geresulteerd in een taalklas voor nieuwkomers in de groepen 4 t/m 8.
Kennisbenutting in de school
De directeur heeft haar eigen onderzoekende houding en die van de basisschoolcoach en het MT positief bijgedragen aan de kennisbenutting. Ze zet erg in op het bevorderen van een onderzoekende houding bij de leerkrachten. Haar idee is om het team te stimuleren in de kennisbank van de Kennisrotonde te zoeken naar bruikbare informatie, die voor de ontwikkelagenda van de school nuttig zijn.
Volledige antwoord
Lees het antwoord op de vraag die de directeur aan de Kennisrotonde stelde.
Dit ervaringsverhaal is onderdeel van een serie. Ze zijn onderdeel van een onderzoek ‘benutting van antwoorden van de Kennisrotonde’. Om deze reden zijn deze ervaringsverhalen geanonimiseerd.
Wil jij vertellen over jouw ervaring? Neem contact met ons op.
